Κοινωνία: ΑΡΤΟΣ & ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ (ΕισΚοινΘΕΣ 5/2015)

Αριθμός 5/2015
ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ*
ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
της 21-05-2015

[Συνεχής ενημέρωση για τα θέματα της επικαιρότητας μέσα από τη δικαστική οπτική του Ανωτάτου Κοινωνικού Δικαστηρίου με ένα like στη σελίδα του Κοινωνιοδικείου στο FACEBOOK - Πάτησε ΕΔΩ] 

Σύνθεση: Άννα Καραγεωργίου | Εισαγγελέας Κοινωνιοδικών*

Θέμα: Άρτος και Προβλήματα 

Ο κλάδος των αρτοποιών είναι από τους πλέον σημαντικούς και παραγωγικούς κλάδους της χώρας. Επίσημα καταγράφονται σήμερα 15.000 αρτοποιοί και περίπου 220.000 εργαζόμενοι, που απασχολούνται άμεσα ή έμμεσα γύρω από την αρτοποιία (υπάλληλοι, έμποροι αλεύρων και μηχανημάτων αρτοποιίας, αλευροβιομήχανοι, κατασκευαστές και προμηθευτές πρώτων υλών κλπ). Δυστυχώς και αυτός ο κλάδος δοκιμάζεται από την οικονομική κρίση που μαστίζει την Ελλάδα και αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα, που προκαλούν μια διαρκή αβεβαιότητα για το μέλλον των επιχειρήσεων αυτών: Υπενθυμίζουμε τη δικαστική απόφαση πτώχευσης της εταιρείας Nutriart-Κατσέλης - μεγάλου ομίλου αρτοποιίας και ζαχαροπλαστικής - το 2013, που άφησε χωρίς εργασία 500 τουλάχιστον εργαζομένους, ενώ σχετικές έρευνες που διενεργήθηκαν από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Αρτοποιών την άνοιξη του 2013 και το φθινόπωρο του 2014 αποδεικνύουν ότι ναι μεν μειώθηκε ελάχιστα - κατά 1% - ο τζίρος τους στην κατανάλωση ψωμιού, αλλά η περιορισμένη κατανάλωση αρτοσκευασμάτων και προϊόντων ζαχαροπλαστικής αύξησε τη μείωση του τζίρου τους στο 37% περίπου. Αυτονόητο είναι, επίσης, ότι πολλά από τα προβλήματα του κλάδου έχουν άμεσο αντίκτυπο στον καταναλωτή, ο οποίος δε γνωρίζει την ποιότητα του ψωμιού που τελικώς αγοράζει (μην ξεχνάμε ότι, εκτός από τα αρτοποιεία, δικαίωμα πώλησης άρτου έχουν τα σούπερ μάρκετ, τα μίνι μάρκετ, τα ζαχαροπλαστεία και τα πρατήρια άρτου).

Οι αυξήσεις επί των φόρων, του κόστους παραγωγής, της ενέργειας που καταναλώνεται, των βοηθητικών υλών που χρησιμοποιούνται καθώς και η ελεύθερη διάθεση ψωμιού από άλλα καταστήματα που προαναφέραμε είναι μερικά από τα προβλήματα των επαγγελματιών του χώρου. Το σημαντικότερο όμως - κατά την κρίση μας - το οποίο αφορά άμεσα τον καταναλωτή, είναι η πώληση φρέσκου ή κατεψυγμένου ψωμιού και πως μπορεί να προστατευθεί ο καταναλωτής από ενδεχόμενους κινδύνους για την υγεία του.  



Πολλές πανεπιστημιακές μελέτες αποδεικνύουν ότι η κατεψυγμένη ζύμη (η οποία μπορεί να προέρχεται από οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη) παρουσιάζει σαφώς χαμηλότερη ποιότητα, διότι καταστρέφει σε μεγάλο ποσοστό τις βιταμίνες, τη γλουτένη και τα θρεπτικά συστατικά του ψωμιού και έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε συντηρητικά και μεγαλύτερη του φυσιολογικού ποσότητα μαγιάς, προφανώς για να συντηρείται και να αποθηκεύεται από τις βιομηχανίες που την πουλάνε. Επιπρόσθετα, τα αρτοποιεία και οι κάτοικοι της Βόρειας Ελλάδας αντιμετωπίζουν και το πρόβλημα της λαθραίας εισαγωγής από γειτονικά κράτη [κυρίως από τη Βουλγαρία] συσκευασμένων ψωμιών, άγνωστης ποιότητας, τα οποία αποσυσκευάζονται και πωλούνται σε πρατήρια φθηνότερα ως ελληνικά, χωρίς να γνωρίζουμε καν αν συνοδεύονται από τα νόμιμα παραστατικά. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Αρτοποιών για να βοηθήσει τους καταναλωτές έχει προμηθεύσει τους αρτοποιούς με το ειδικό σήμα "Εδώ ζυμώνεται, εδώ ψήνεται: ελληνικός παραδοσιακός φούρνος", το οποίο πιστοποιεί την καθημερινή παραγωγή ψωμιού από τον φούρνο της γειτονιάς, ενώ ενημερώνει τους πολίτες μέσα από κοινωνικές δράσεις των τοπικών σωματείων της (επιπλέον, θα σημειώσουμε ως ιδιαίτερα θετική από το Σωματείο Αρτοποιών Θεσσαλονίκης την παροχή έκπτωσης 20% σε προϊόντα του φούρνου της γειτονιάς σε πολύτεκνους, ανέργους, τρίτεκνους και μονογονεϊκές οικογένειες).

Εμείς από την πλευρά μας, θα προτείνουμε: 

  • την προσεκτική και σταθερή επιλογή από τον καταναλωτή του καταστήματος πώλησης και προμήθειας άρτου,
  • τη διατήρηση των τιμών πώλησης ψωμιού σε φυσιολογικά επίπεδα (σε σχέση με τα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης η Ελλάδα βρίσκεται περίπου στη μέση),
  • την αυστηρή τήρηση κανόνων υγιεινής σε χώρους παρασκευής και πώλησης άρτου,
  • τη διενέργεια αυστηρών ελέγχων - ουδείς γνωρίζει, αν γίνονται - από την Πολιτεία σε όσους παράγουν και πουλάνε προϊόντα αρτοποιίας, υιοθετώντας τις ορθές προτάσεις που έκανε η πρόεδρος του Σωματείου Αρτοποιών Θεσσαλονίκης, κυρία Ελισάβετ Κουκουμέρια σε παλαιότερη δήλωση της, μέρος της οποίας παραθέτουμε αυτούσιο: "Για μας είναι σημαντικό να γίνονται έλεγχοι για να ξέρουμε ποιος είναι ο σωστός επαγγελματίας. Η πρόταση μου είναι η ίδρυση ενός Ινστιτούτου Άρτου, ώστε να υπάρχει έλεγχος της ποιότητας. Και φυσικά, η θέσπιση προδιαγραφών, ώστε να υπάρχουν συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Είναι γνωστό ότι οι πρώτες ύλες στο μεγαλύτερο ποσοστό τους δεν προέρχονται από την Ελλάδα, δεν γνωρίζουμε την ποιότητα τους, ενώ υπάρχει μη εκπαιδευμένο προσωπικό στις επιχειρήσεις"
Κατάρτιση, τεχνογνωσία και διαφάνεια, λοιπόν, διότι θεωρούμε απαράδεκτο και ταυτόχρονα αξιοθρήνητο να φτάσουμε στο σημείο να αμφισβητούμε την ποιότητα του ψωμιού, του μοναδικού ίσως προϊόντος, που συνοδεύει ακόμη και το πιο λιτό γεύμα του καθενός από εμάς...

Θεσσαλονίκη, 21-05-2015
Η ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΙΚΩΝ*


*[Το ανωτέρω δεν αποτελεί αυθεντική εισαγγελική διάταξη δικαστικού προσώπου με τις έννομες συνέπειες που ορίζει ο νόμος. Η δομή εισαγγελικής διάταξης και η ιδιότητα του εισηγούντος προσώπου υιοθετούνται για τους σκοπούς του εν λόγω ιστολογίου.]

Νομικά: ΕΚΘΕΣΗ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ (ΜονΚοινΘΕΣ 4/2015)

 Αριθμός 4/2015
ΑΠΟΦΑΣΗ*
ΤΟΥ ΜΟΝΟΜΕΛΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΙΚΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Δημόσια Συνεδρίαση της 15-05-2015

[Συνεχής ενημέρωση για τα θέματα της επικαιρότητας μέσα από τη δικαστική οπτική του Ανωτάτου Κοινωνικού Δικαστηρίου με ένα like στη σελίδα του Κοινωνιοδικείου στο FACEBOOK - Πάτησε ΕΔΩ] 

Γεώργιος Ηλιόπουλος
Σύνθεση: Γεώργιος Ηλιόπουλος | Πρόεδρος Κοινωνιοδικών*            

Κατηγορούμενοι: Οι γονείς δύο κοριτσιών από ένα χωριό της περιοχής Μοιρών του Ηρακλείου Κρήτης, οι οποίοι, έπειτα από έντονα ενδοοικογενειακά περιστατικά (καυγάδες) και προσπάθειες να "συνετίσουν" τις κόρες τους να επιστρέφουν νωρίς το βράδυ στην οικία τους, αλλάξανε κλειδαριά, αφήνοντας αμφότερες τις θυγατέρες κατά τη διάρκεια της νύχτας έξω από το σπίτι.

Πράξη: Έκθεση κατ' άρθρο 306 Ποινικού Κώδικα: "1. Όποιος εκθέτει άλλον και έτσι τον καθιστά αβοήθητο, καθώς και όποιος με πρόθεση αφήνει αβοήθητο ένα πρόσωπο που το έχει στην προστασία του ή που έχει υποχρέωση να το διατρέφει και να το περιθάλπει ή να το μεταφέρει, ή ένα πρόσωπο που ο ίδιος το τραυμάτισε υπαίτια, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι (6) μηνών. 2. Αν η πράξη προκάλεσε στον παθόντα: (α) βαριά βλάβη στην υγεία του, επιβάλλεται κάθειρξη μέχρι δέκα (10) ετών, (β) το θανατό του, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον έξι (6) ετών. 
Βαριά σωματική βλάβη κατ' άρθρο 310 Ποινικού Κώδικα: "(...) 2. Βαριά σωματική ή διανοητική πάθηση υπάρχει ιδίως, αν η πράξη προξένησε στον παθόντα κίνδυνο ζωής ή βαριά και μακροχρόνια αρρώστια ή σοβαρό ακρωτηριασμό ή αν τον εμπόδισε σημαντικά και για πολύ χρόνο να χρησιμοποιεί το σώμα ή τη διάνοιά του". 

Το ΑΝΩΤΑΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Κατά τη σημερινή δημόσια συζήτηση των υποθέσεων, κατά την εκφώνησή τους από το σχετικό πινάκιο στη σειρά τους, αφού αναπτύχθηκαν οι σχετικοί ισχυρισμοί από πλευράς όλων των διαδίκων, 

ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 

και αποφάσισε να αποφανθεί επί ενός ιδιαίτερα ευαίσθητου ζητήματος, που απασχολεί τις τελευταίες ημέρες κατά κόρον το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας και του ελληνικού τύπου (έντυπου και διαδικτυακού) αναφορικά με δύο πραγματικές ιστορίες: αφενός την υπόθεση της τετράχρονης Άννυς Μπορίσοβα από τη Βουλγαρία και αφετέρου την υπόθεση των δύο γονέων, που προεκτέθηκε ανωτέρω στην ενότητα "Κατηγορούμενοι" και θα αποτελέσει το βασικό σκέλος της παρούσης απόφασης

Ο σκοπός της παρούσης είναι πληροφοριακός - ενημερωτικός, προκειμένου να γίνει περισσότερο αντιληπτή και κατανοητή η έννοια της αξιόποινης πράξης της έκθεσης (ανηλίκου) σε κίνδυνο, έγκλημα που τυποποιείται στο άρθρο 306 του ελληνικού Ποινικού Κώδικα. 

Πραγματικά Περιστατικά:
* "Δυο κορίτσια - ετών 16,5 και 20,5 αντίστοιχα - από τη Μεσσαρά Κρήτης υπέβαλαν μήνυση στους γονείς τους, επειδή - όπως ισχυρίστηκαν - τις κλείδωσαν έξω από το σπίτι, γιατί εκείνες αρέσκονταν στο να ξενυχτάνε. 

Όλα έγιναν τα ξημερώματα της Τετάρτης 06-05-2015, όταν οι δυο αδελφές, μετά από τη βραδινή τους έξοδο, επέστρεψαν στο σπίτι και διαπίστωσαν ότι δε μπορούσαν να ξεκλειδώσουν την πόρτα, καθώς ο πατέρας τους, είχε αλλάξει κλειδαριά. 
Αρχικώς, χτύπησαν την πόρτα και ζήτησαν να τους επιτραπεί η είσοδος στην οικεία τους, πλην όμως ο πατέρας ήταν αμετάπειστος. Σύμφωνα με πληροφορίες, η μητέρα των κοριτσιών είχε ρόλο διαμεσολαβητή, χωρίς όμως να μπορέσει να γεφυρώσει τις... αντιμαχόμενες πλευρές.
Όταν οι δυο αδελφές διαπίστωσαν ότι ο πατέρας ήταν ανένδοτος και ότι θα αναγκαστούν να διανυκτερεύσουν στο δρόμο, κατευθύνθηκαν προς το πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα της περιοχής, όπου στράφηκαν εναντίον των γονέων τους, γνωστοποιώντας τα περιστατικά που είχαν λάβει χώρα.
Όπως ήταν επόμενο, ακολουθήθηκε η νόμιμη διαδικασία, με αποτέλεσμα η αστυνομία να προχωρήσει στη σύλληψη των δυο γονεών στα πλαίσια της αυτόφωρης διαδικασίας.  


Το πρωί της Τετάρτης 06-05-2015 ο πατέρας και η μητέρα των δύο κοριτσιών οδηγήθηκαν στον Εισαγγελέα, ο οποίος εν συνεχεία τους παρέπεμψε να δικαστούν από το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηρακλείου με την κατηγορία της έκθεσης ανηλίκου. Το περιστατικό που συνέβη στην περιοχή Μοιρών του Ηρακλείου Κρήτης έχει προκαλέσει ποικίλα σχόλια στην ευρύτερη περιοχή, διχάζοντας την κοινωνία της Κρήτης στα δύο: οι έφηβοι υποστηρίζουν τα δυο κορίτσια, ενώ κάποιοι γονείς, που βρέθηκαν στα δικαστήρια, δικαίωσαν με τα λόγια τους, την πράξη των δυο γονιών.

Στις απολογίες τους οι γονείς απέδωσαν σε μια παρεξήγηση την αλλαγή της κλειδαριάς, που τους οδήγησε στα δικαστήρια. Νωρίτερα στην κατάθεση της, η 20χρονη κόρη του ζευγαριού υποστήριξε ότι τη Δευτέρα το μεσημέρι, που η αδερφή της επέστρεψε από το σχολείο, βρήκε τις κλειδαριές αλλαγμένες. Η ίδια βρισκόταν στο Ηράκλειο, όταν η 16χρονη την ενημέρωσε ότι δε μπορεί να μπει στο σπίτι.  Εν τω μεταξύ, όπως ανέφερε στην κατάθεση της η 16χρονη, βρήκε τη μητέρα της στη δουλειά, η οποία της είπε ότι δεν είχε αυτή τα κλειδιά αλλά ο πατέρα της και ότι θα έπρεπε να επικοινωνήσει μαζί του.

Όταν η 20χρονη επέστρεψε μαζί με την 16χρονη αδερφή έσπασαν το παράθυρο και μπήκαν μέσα στο σπίτι, πήραν τα ρούχα τους και έφυγαν, ενώ από τότε διαμένουν στην Καλυβιανή. Η ίδια υποστήριξε ότι πριν από τρεις εβδομάδες ο πατέρας της είχε χτυπήσει τη μικρή της αδερφή, ότι οι σχέσεις τους είναι πολύ κακές και ότι δεν ήθελαν τον πατέρα τους στο σπίτι: "Μας χτυπούσε, μας έβριζε, μας συμπεριφερόταν σαν αντικείμενα!", ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα στο Δικαστήριο διαβάστηκε και η κατάθεση της μικρότερης ανήλικης αδελφής, που λίγο πολύ ανέφερε τα ίδια με την αδερφή της.


Στην απολογία του, ο πατέρας των κοριτσιών ανέφερε ότι πριν ένα χρόνο έφυγε απο το σπίτι, γιατί δεν τον ήθελαν τα παιδιά καθώς και ότι είχαν προβλήματα με διαρκείς τσακωμούς. Ο ίδιος υποστήριξε ότι σε προγενέστερο χρόνο είχε χαστουκίσει τη μικρή του κόρη, γιατί τον είχε βρίσει. Παράλληλα είπε ότι ακόμα και όταν δεν ήταν στο σπίτι, έκανε μεροκάματα και τους πήγαινε πράγματα, ωστόσο και τότε τα παιδιά δεν τον ήθελαν. Αναφορικά με την κλειδαριά, ο ίδιος υποστήριξε ότι είχε χαλάσει και ότι η γυναίκα του ζήτησε να την αλλάξει. Ο ίδιος απέδωσε τα όσα έγιναν σε μια παρεξήγηση: σημείωσε ότι θα έδινε κλειδιά στις κόρες του, αλλά τα είχε ξεχάσει στο αυτοκίνητο. 

Η μητέρα στην απολογία της ανέφερε ότι τα κορίτσια είχαν έναν κατοικίδιο σκύλο, που η ίδια δεν ήθελε και τσακώνονταν γι' αυτό: πάνω στον καυγά, τους είπε να φύγουν. Επιβεβαίωσε ότι υπήρχε πρόβλημα με την κλειδαριά και ότι ο σύζυγος της ανέλαβε να την αλλάξει. Πρόσθεσε, επίσης, ότι έχουν αποφασίσει να επιστρέψει στο σπίτι ο σύζυγος, αλλά δεν έχει γυρίσει ακόμα. Υπογράμμισε ότι μια - δυο φορές έχει σηκώσει χέρι στα παιδιά της, ενώ ο άντρας της απλά τους φώναζε. Παραδέχτηκε ότι ούτε εκείνη είχε καλή σχέση με παιδιά, ενώ σημείωσε ότι, αφού θέλουν να φύγουν, "γιατί να κάθονται με τους γονείς;".

Tο Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηρακλείου έκρινε την ενοχή των δυο γονέων που κλείδωσαν έξω από το σπίτι τις κόρες τους ως προς τη μικρότερη ανήλικη θυγατέρα με την κατηγορία της έκθεσης ανήλικου σε κίνδυνο. Στη διάρκεια της  ακροαματικής διαδικασίας εμφανίσθηκε ένα σύνολο ενδοοικογενειακών διαφορών. Το Δικαστήριο, τελικώς, επέβαλε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών στον καθένα από τους γονείς: για τη μεν μητέρα, ωστόσο, αποφάσισε να αναστείλει την εκτελεση ποινής για μια τριετία, αλλά για τον πατέρα, επειδή έχει ήδη μια καταδίκη σε βάρος του για ενδοοικογενειακή βία μεγαλύτερου παιδιού της οικογένειας, μετέτρεψε την ποινή προς πέντε (5) ευρω ημερησίως. Ο πατέρας, μετά το άκουσμα της απόφασης, άσκησε έφεση."*
* [Πηγή: "Πρώτο Θέμα" & "CretaLive.gr" ] 


ΕΚΘΕΣΗ (ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ) - Άρθρο 306 Ποινικού Κώδικα
** Πρόκειται για έγκλημα διακινδύνευσης και δη συγκεκριμένης, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι στη συγκεκριμένη συμπεριφορά το αξιόποινο εντοπίζεται - όχι στη βλάβη του εννόμου αγαθού της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας του θύματος - αλλά σε ένα προγενέστερο στάδιο: στη διακινδύνευσή του: στη θέση του δηλαδή σε κατάσταση κινδύνου, ο οποίος δεν αρκεί να είναι γενικός και ενδεχόμενος, αλλά πρέπει να είναι πραγματικός, υπαρκτός, συγκεκριμένος: Για να χρειάζεται να παρασχεθεί βοήθεια σε ένα άτομο, αυτό πρέπει προφανώς να κινδυνεύει πραγματικά - συγκεκριμένα.

Όπως προκύπτει από μια προσεκτική ανάγνωση της ποινικής διάταξης, το έγκλημα μπορεί να τελεστεί με δύο τρόπους: (α) με την έκθεση άλλου, έτσι ώστε αυτός να καταστεί αβοήθητος (έκθεση εν στενή εννοία) και (β) με την άφεση αβοήθητου προσώπου, που ο δράστης έχει υπό την προστασία του ή έχει υποχρέωση να το διατρέφει και να το περιθάλπει ή να το μεταφέρει ή προσώπου που ο ίδιος τραυμάτισε υπαίτια (έκθεση εν ευρεία εννοία). Πρόκειται, λοιπόν, για έγκλημα γνήσιο πολύτροπο (υπαλλακτικώς μικτό), ώστε αν και οι δύο τρόποι τέλεσης εναλλαχθούν, με αποτέλεσμα να πραγματωθούν αμφότεροι εναντίον του ίδιου φορέα του εννόμου αγαθού, ένα έγκλημα εκθέσεως τελείται.

Στη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 306 Ποινικού Κώδικα τυποποιείται μια διακεκριμένη μορφή εκθέσεως ως εκ του αποτελέσματος έγκλημα, όταν από τη βασική έκθεση της πρώτης παραγράφου προκληθεί βαριά βλάβη της υγείας ή θάνατος.

Αναφορικά με το ποιο είναι το προστατευόμενο αγαθό της διάταξης έχουν υποστηριχθεί διάφορες απόψεις: νομολογία και μέρος της θεωρίας υποστηρίζουν ότι εκτός από τη ζωή είναι και η σωματική ακεραιόττηα και υγεία [ΣυμβΑΠ 1222/2010 ΠοινΧρ 2011, 360, ΑΠ 721/2009, ΠοινΧρ 2010, 278]. Η επικρατούσα στη θεωρία άποψη υποστηρίζει ότι προστατευόμενο έννομο αγαθό είναι μόνο η ζωή, γεγονός που προκύπτει από την ένταξη του εν λόγω αδικήματος στο Κεφάλαιο των Εγκλημάτων κατά της ζωής και όχι των σωματικών βλαβών. Τέλος, έχει υποστηριχθεί και μια ενδιάμεση άποψη, κατά την οποία προστατεύεται μεν και η σωματική ακεραιότητα, αλλά μόνο σε περίπτωση κινδύνου βαριάς βλάβης της.


Έκθεση εν στενή εννοία: Πρόκειται για κοινό έγκλημα: δράστης μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε άνθρωπος. Αβοήθητο καθίσταται συνήθως πρόσωπο ανήλικο, ασθενές ή υπό την επήρεια ουσιών, χωρίς εντούτοις αυτό να είναι εννοιολογικώς απαραίτητο: έτσι έχει υποστηριχθεί από τη θεωρία ότι τελεί έκθεση εκείνος που εγκαταλείπει υγιή ενήλικο σε έρημο και ακατοίκητο μέρος [βλέπε Ανδρουλάκη Ν. και Μπουρόπουλο Α.]
Το έγκλημα τελείται, όταν συντελείται τοπική - χωροταξική μετατόπιση του θύματος από μια ασφαλή σε μια ανασφαλή θέση: η άποψη αυτή στηρίζεται στο ίδιο το γράμμα του νόμου και ιδίως στην έννοια του ρήματος "εκθέτω" (=θέτω έξω), καθώς και σε μια ιστορική επισκόπηση: η έκθεση έχει τις ρίζες της στο σύνηθες παλαιότερα φαινόμενο της εγκατάλειψης ανεπιθύμητων βρεφών από τη μητέρα τους. (Υποστηρίχθηκε και η αντίθετη άποψη: ότι δεν απαιτείται μετατόπιση, αλλά αρκεί το ότι συγκεκριμένος κίνδυνος "μεταφέρεται" από το δράστη στο σημείο που βρίσκεται το θύμα, καθώς και στην περίπτωση που ο δράστης στερεί από το θύμα πρόσωπο ή αντικείμενα που θα το συνέδραμαν). Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται να τεθεί το θύμα σε μία ανασφαλή κατάσταση, που προηγουμένως δε βίωνε.
Γίνεται δεκτό ότι η τοποθέτηση σε ανασφαλή θέση δεν πραγματοποιείται κατ' ανάγκη δια σωματικής βίας, αλλά μπορεί να επιτευχθεί με εξαπάτηση ή απειλή, ώστε το ίδιο το θύμα να μεταβαίνει στην ανασφαλή θέση και να εκτίθεται σε κίνδυνο.
Για την πλήρωση της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος δεν απαιτείται το θύμα να βρισκόταν σε απόλυτα ασφαλή θέση, αλλά αρκεί να μετατοπίζεται σε μια περισσότερο ανασφαλή, έστω δηλαδή κι αν κατά το χρόνο της πράξης βρισκόταν ήδη σε κάποιο κίνδυνο. Απαιτείται, σε κάθε περίπτωση, ως αποτέλεσμα, ο κινδυνεύων να καταστεί αβοήθητος. Πότε καθίσταται αβοήθητος; Κρίθηκε ότι η κατάσταση αυτή υπάρχει, όταν το θύμα αδυνατεί να βοηθήσει τον εαυτό του με δικές του δυνάμεις [ΣυμβΑΠ 1959/2006, ΠοινΧρ 2007, 201]. Υποστηρίζονται και απόψεις που αντιλαμβάνονται στενότερα την έννοια της αβοήθητης κατάστασης, θεωρώντας ότι το θύμα καθίσταται αβοήθητο, όταν η σωτηρία του μόνο σε τύχη μπορεί να αποδοθεί. Στη νομολογία αναφέρεται ότι είναι αδιάφορο, εάν το θύμα τελικά διασωθεί με την παρέμβαση τρίτων ή από τύχη, διότι στα εγκλήματα συγκεκριμένης διακινδύνευσης η συμπεριφορά του δράστη εξαντλείται στην πρόκληση του κινδύνου - αυτός και μόνο, εφόσον πράγματι και συγκεκριμένα δημιουργήθηκε, αρκεί για την τιμώρηση του δράστη - δεν απαιτείται η επέλευση βλάβης.

Έκθεση εν ευρεία εννοία: τελεί όποιος με πρόθεση αφήνει αβοήθητο πρόσωπο που έχει στην προστασία του ή έχει υποχρέωση να το διατρέφει και να το περιθάλπει ή να το μεταφέρει ή πρόσωπο που ο ίδιος τραυμάτισε υπαίτια. Πρόκειται για έγκλημα γνήσιας παραλείψεως ("αφήνει αβοήθητο" = παραλείπει να ενεργήσει), διαρκές. Δράστης δε μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε αλλά, κατά τον Ανδρουλάκη, εκείνος ο οποίος "έχει επιφορτιστεί κοινωνικώς με την προστασία του θύματος και φέρνει τρόπον τινά ο ίδιος το σπέρμα του κινδύνου": απαιτείται, επομένως, ιδιαίτερη σχέση δράστη - θύματος: πρόκειται για έγκλημα ιδιαίτερο. 
  • Ο δράστης έχει υπό την προστασία του το θύμα: πρόκειται για υποχρέωση προστασίας που στηρίζεται στο νόμο (βλέπε σχέση γονέων - τέκνων), σε σύμβαση (πχ ιδιωτική νοσοκόμα, babysitter) ή σε προηγούμενη εκούσια ενέργεια του δράστη προερχόμενη από αγαθοεργό διάθεση, από την οποία εν τοις πράγμασιν έχει δημιουργηθεί σχέση προστασίας (πχ ανάληψη έκθετου βρέφους από το δρόμο και εν συνεχεία άφεση του ως αβοήθητο). Για την περίπτωση των απλών ερωτικών σχέσεων (και το κατά πόσο γεννάται υποχρέωση προστασίας, αφήνοντας αβοήθητο το έτερον ήμισυ, έχει υπάρξει διχογνωμία: σε άλλες περιπτώσεις κρίθηκε ότι τελεί έκθεση ο δράστης που δε συνέδραμε ιερόδουλη με την οποία διατηρούσε απλή ερωτική σχέση: ΠλημΑθ 1812/1982, ΠοινΧρ 1982, 952, ενώ το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Μυτιλήνης υποστήριξε ότι υποχρέωση προστασίας από απλή ερωτική σχέση δημιουργείται μόνο στην περίπτωση που ο παθών δεν αναμένει καμία βοήθεια από κανέναν άλλον: ΣυμβΠλημΜυτιλ 63/1995, ΠοινΧρ 1996, 124].
  • Ο δράστης έχει υποχρέωση διατροφής, περίθαλψης ή μεταφοράς του θύματος: που πηγάζει και εδώ είτε από το νόμο, είτε από σύμβαση (πχ σύμβαση παραμονής σε ιδιωτικό οίκο ευγηρίας: ΣυμβΑΠ 1362/2010, ΠοινΧρ 2011, 449] είτε από προγενέστερη ενέργεια. Υποχρέωση διατροφής μπορεί να πηγάζει από τη σχέση γονέων και τέκνων, συζύγων κοκ. Η υποχρέωση περίθαλψης συνήθως θα αφορά σε γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό κατά το χρόνο υπηρεσίας τους [ΣυμβΑΠ 1362/2010 ΠοινΧρ 2011, 449], ενώ η υποχρέωση μεταφοράς θα αναφέρεται σε συμφωνημένη μεταφορά από τόπο ερημικό ή γενικά απρόσφορο, η παραμονή στον οποίο συνεπάγεται κίνδυνο: παραπέμφθηκε για θανατηφόρο έκθεση οδηγός ταξί που αποβίβασε επιβάτη με ορατά συμπτώματα μέθης σε ερημικό σημείο του δρόμου, όπου δεν υπήρχε φωτισμός, το οδόστρωμα ήταν πολύ στενό, χωρίς έρεισμα και η κίνηση πυκνή με συνέπεια ο εγκαταλειφθείς να παρασυρθεί από διερχόμενο όχημα [ΣυμβΠλημΧαλκιδικ 118/1997 ΠοινΧρ 1997, 1072 με παρατηρήσεις Λάμπρου Μαργαρίτη]. 
  • Ο δράστης τραυμάτισε υπαίτια το θύμα: αφορά τις περιπτώσεις εκείνες κατά τις οποίες ο δράστης τραυματίζει κάποιον από δόλο ή αμέλεια και εν συνεχεία τον εγκαταλείπει από πρόθεση παρότι τραυματισμένος και αβοήθητος. Σε περίπτωση που ο τραυματισμός προκλήθηκε τυχαία ή από άλλον, δε στοιχειοθετείται το αδίκημα. Το αδίκημα δε στοιχειοθετείται και όταν ο τραυματισμός δεν είναι και τελικά άδικος (πχ ο δράστης ευρισκόμενος σε άμυνα τραυματίζει το θύμα και εν συνεχεία παραλείπει να συνδράμει) - εδώ μόνο για περίπτωση "παράλειψης λύτρωσης από κίνδυνο ζωής" (άρθρο 307 ΠΚ) μπορεί να γίνει λόγος (αντίθετη η Συμεωνίδου - Καστανίδου, που υποστηρίζει ότι το έγκλημα στοιχειοθετείται στην τελευταία αυτή περίπτωση).
Στον δεύτερο αυτό τρόπο τέλεσης της έκθεσης (εν ευρεία εννοία) ουσιαστικά ο δράστης δεν παύει ή δεν εξουδετερώνει τον κίνδυνο που απειλεί το πρόσωπο αυτό, χωρίς να ενδιαφέρει το πως περιήλθε το θύμα στη θέση αυτή (εξαιτίας τυχαίου γεγονότος, δικής του ενέργειας κοκ). 

Σε αντίθεση με την έκθεση σε στενή έννοια, όπου απαιτείται μετατόπιση του θύματος σε ανασφαλή θέση, εδώ το θύμα βρίσκεται ήδη σε κατάσταση κινδύνου - σε θέση αβοήθητη, χωρίς και πάλι να είναι πιθανή από αλλού η βοήθειά του: ενώ δηλαδή εκείνο που χαρακτηρίζει την έκθεση με τη στενή έννοια είναι η μετάθεση του θύματος από μια θέση σχετικά ασφαλή σε άλλη σχετικά ανασφαλή και η δημιουργία με τον τρόπο αυτό κινδύνου για τη ζωή του, τον οποίο κίνδυνο δε μπορεί να αντιμετωπίσει με τις δικές του δυνάμεις, στην έκθεση με ευρεία έννοια, το θύμα βρίσκεται ήδη σε θέση αβοήθητη και ο δράστης παραλείπει να προσφέρει τη βοήθειά του για να ανακόψει την εξέλιξη του κινδύνου.
Σε κάθε περίπτωση, η έννοια της απαιτούμενης βοήθειας δεν εξαντλείται σε μια οποιαδήποτε πράξη βοήθειας, αλλά απαιτείται η λήψη κάθε αναγκαίου μέτρου, το οποίο ενδεχομένως να συνίσταται απλώς στην προσφυγή σε βοήθεια τρίτου: κρίθηκε ότι τέλεσε την πράξη της εκθέσεως ο κατηγορούμενος ο οποίος δε μετέφερε έγκαιρα την ιερόδουλη σύντροφό του σε νοσοκομείο, όταν αυτή έπεσε σε κώμα, αλλά απλώς εφάρμοσε τη μέθοδο της αφαίμαξης και κάλεσε σε βοήθεια ένα φίλο του. 


Σε κάθε μορφή έκθεσης απαιτείται η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της ενέργειας ή της παράλειψης του δράστη και του αποτελέσματος του κινδύνου: με άλλα λόγια από την ενέργεια ή παράλειψη του δράστη να γεννάται ο κίνδυνος. 

Υποκειμενικώς απαιτείται δόλος του δράστη, έστω και ενδεχόμενος, ήτοι γνώση ότι ο παθών, στην πρώτη περίπτωση (έκθεση εν στενή εννοία) περιάγεται με την κρίσιμη ενέργειά σε κατάσταση κινδύνου, στη δεύτερη περίπτωση (έκθεση εν ευρεία εννοία), ότι ο παθών βρίσκεται ήδη σε κατάσταση κινδύνου και παραπέρα να θέλει ή να αποδέχεται τα ανωτέρω (γνώση + θέληση ή αποδοχή). 
ΠΡΟΣΟΧΗ! Αποδοχή του κινδύνου ζωής δε σημαίνει ότι ο δράστης αποδέχεται και το θάνατο του παθόντα: τότε πλέον θα επρόκειτο για απόπειρα ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο. 
Για την παράγραφο δύο, ως έγκλημα εκ του αποτελέσματος, θα πρέπει για τη μεν έκθεση να υφίσταται δόλος, για το μεν παραπέρα βαρύτερο αποτέλεσμα (βαριά σωματική βλάβη ή θάνατος) αμέλεια του δράστη**.

** [Πολλές από τις ανωτέρω θεωρητικές νομικές προσεγγίσεις προκύπτουν από σύνολο έργων πνευματικής ιδιοκτησίας διακεκριμένων νομικών επιστημόνων που συγκεντρώθηκαν και "κωδικοποιήθηκαν" σε ενιαίο τόμο υπό τίτλο "Ποινικός Κώδικας: Ερμηνεία Κατ' Άρθρο" γενικής επιμέλειας Αριστοτέλη Χαραλαμπάκη (Καθηγητή ΔΠΘ) και  συνεργατών, Εκδόσεων Νομικής Βιβλιοθήκης, 2014 καθώς και από το σύγγραμα της Ε. Συμεωνίδου - Καστανίδου με τίτλο "Εγκλήματα κατά προσωπικών αγαθών", Εκδόσεων Νομικής Βιβλιοθήκης, 2014]


ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΙΚΑΖΕΙ με αφορμή το πραγματικό περιστατικό που έκρινε το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηρακλείου διαγιγνώσκοντας την ενοχή των δυο γονέων, που κλείδωσαν έξω από το σπίτι τις κόρες τους, με στόχο την πληροφόρηση του ευρύτερου κοινού με τρόπο σαφή και ορισμένο αναφορικά με το αδίκημα της έκθεσης (ανηλίκου) σε κίνδυνο.  

ΣΥΝΤΑΣΣΕΤΑΙ με την απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου, που τελικώς επέβαλε ποινή φυλάκισης δέκα (10) μηνών στον καθένα από τους γονείς: για τη μεν μητέρα, το Δικαστήριο αποφάσισε να αναστείλει την εκτελεση ποινής για μια τριετία, αλλά για τον πατέρα, επειδή έχει ήδη μια καταδίκη σε βάρος του για ενδοοικογενειακή βία μεγαλύτερου παιδιού της οικογένειας, μετέτρεψε την ποινή προς πέντε (5) ευρω ημερησίως.

ΕΠΙΚΡΙΝΕΙ έντονα την ανωτέρω συμπεριφορά των δύο γονέων και κάθε μορφή ενδοοικογενειακής βίας. 

ΠΑΡΟΤΡΥΝΕΙ κάθε γονέα να είναι πραγματικά προσεκτικός στον ιδιαίτερο ρόλο που έχει αναλάβει απέναντι στα τέκνα του, ανήλικα ή μη, ρόλος που συνεπάγεται ευθύνες και υποχρεώσεις εκ του νόμου. 

ΔΕ ΔΕΧΕΤΑΙ τη συνδρομή οποιουδήποτε ελαφρυντικού στοιχείου για τους κατηγορουμένους. 

ΚΗΡΥΣΣΕΙ τους κατηγορούμενους, όμοια με το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηρακλείου, ΕΝΟΧΟΥΣ για την πράξη της εκθέσεως ανηλίκου σε κίνδυνο ζωής (άρθρο 306 ΠΚ), αναφορικά με την ανήλικη κόρη τους. 

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίστηκε και δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του.

Θεσσαλονίκη, 15-05-2015
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΙΚΩΝ


 [Πηγή των αποδεικτικών μέσων - οπτικών απεικονίσεων που αφορούν στα πρόσωπα των γονέων και επισυνάπτονται στην παρούσα απόφαση: CandiaNews] 

[*Το ανωτέρω δεν αποτελεί αυθεντική απόφαση δικαστικού οργάνου με τις έννομες συνέπειες που ορίζει ο νόμος. Η δομή δικαστικής απόφασης και η ιδιότητα του δικάζοντος προσώπου υιοθετούνται για τους σκοπούς του εν λόγω ιστολογίου.]