Υγεία: ΚΑΠΝΙΣΜΑ: "ΑΠΟΛΑΥΣΗ" ΠΟΥ ΣΚΟΤΩΝΕΙ (ΕισΚοινΘΕΣ 7/2015)

Αριθμός 7/2015
ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΗ ΔΙΑΤΑΞΗ*
ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΙΚΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
της 03-06-2015

[Συνεχής ενημέρωση για τα θέματα της επικαιρότητας μέσα από τη δικαστική οπτική του Ανωτάτου Κοινωνικού Δικαστηρίου με ένα like στη σελίδα του Κοινωνιοδικείου στο FACEBOOK - Πάτησε ΕΔΩ] 

Σύνθεση: Άννα Καραγεωργίου | Εισαγγελέας Κοινωνιοδικών*

Θέμα: Κάπνισμα: "Απόλαυση" που σκοτώνει 

Η 31η Μαΐου έχει οριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως η παγκόσμια ημέρα κατά του καπνίσματος για να θυμίζει σε όλους μας τους κινδύνους που προκαλεί στην υγεία μας το κάπνισμα. Ο Οργανισμός το αντιμετωπίζει ως  μία χρόνια νόσο, η οποία δημιουργεί τον ίδιο εθισμό με αυτόν της ηρωίνης. Συγκλονιστική είναι η διαπίστωση ότι κάθε δέκα δευτερόλεπτα πεθαίνει ένας άνθρωπος από ασθένεια που σχετίζεται με το κάπνισμα, ενώ  επιστημονικές μελέτες αποδεικνύουν ότι ο καπνιστής ζει κατά μέσο όρο δεκαπέντε (15) χρόνια περίπου λιγότερο από τον μη καπνιστή

Οι αριθμοί των στατιστικών στοιχείων είναι αμείλικτοι. Το κάπνισμα ευθύνεται για: 
  • Το θάνατο περίπου 3,5 εκατομμυρίων ανθρώπων ετησίως στον κόσμο.
  • Το 82% των θανάτων από καρκίνο του πνεύμονα.
  • Το 83% των θανάτων από χρόνια βρογχίτιδα και εμφύσημα.
  • Το 25% των θανάτων από καρδιοαγγειακές νόσους.
  • Το 90% των αγγειακών παθήσεων.
  • Την τεράστια απώλεια 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως για δαπάνες σχετικές με ασθενείς που νοσηλεύονται για νόσους που σχετίζονται το κάπνισμα.
  • Τις αυξημένες πιθανότητες στυτικής δυσλειτουργίας στους άντρες αλλά και της χαμηλής γονιμότητας στις γυναίκες.
  • Τα πιθανά προβλήματα υγείας που προκαλεί στους παθητικούς καπνιστές [σχετικές έρευνες αναφέρουν ότι ένα παιδί που ζει κοντά σε έναν καπνιστή, έχει καπνίσει χωρίς να το θέλει μέχρι τα πέντε (5) του έτη 102 πακέτα τσιγάρων (!!!)].


Η Ελλάδα δυστυχώς ανήκει στις πρώτες χώρες κατανάλωσης τσιγάρων στην Ευρώπη. Μέχρι το 2010 το 47,4% των αντρών, το 39,6% των γυναικών και το 18% εφήβων ηλικίας 13-15 ετών δήλωναν καπνιστές. Τα τελευταία πέντε (5) χρόνια όμως θετική εξέλιξη είναι ότι παρουσιάστηκε μείωση στο ποσοστό των καπνιστών (λίγο πάνω από 30% στο σύνολο των πολιτών) σύμφωνα με τον πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τον Ελεγχο του Καπνίσματος και του Ευρωπαϊκού Δικτύου για τον Ελεγχο του Καπνίσματος (ENSP), καθηγητή Παναγιώτη Μπεχράκη, ο οποίος αποδίδει τη μείωση στο νόμο απαγόρευσης του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους, παρότι αυτός δεν εφαρμόζεται αυστηρά. Διερωτώμεθα: Είναι το φιλότιμο των Ελλήνων, όπως λέει ο καθηγητής, που αποδέχεται και εφαρμόζει το νόμο; Είναι η οργή του 75% των πολιτών και του 48% των καπνιστών για την αδιαφορία της πολιτείας να εφαρμόσει το νόμο; Είναι η οικονομική κρίση και η υψηλή τιμή ανά πακέτο; Είναι η άρνηση από τον πελάτη, ο οποίος προτιμά και επιλέγει να αγοράσει φτηνά μεν αλλά ύποπτα από πλευράς ποιότητας καπνού λαθραία τσιγάρα;

"Κόψε το κάπνισμα! Σε κάνει πιο αδύναμο. Σε καταστρέφει"
Θυμίζουμε ότι, σύμφωνα με τη νομοθεσία, το κάπνισμα απαγορεύεται σε όλους τους δημόσιους χώρους (Δημόσιες Υπηρεσίες, ιδρύματα, νοσοκομεία, μέσα μαζικής μεταφοράς, τράπεζες, εστιατόρια, καφετέριες, μπαρ, καφενεία, ζαχαροπλαστεία, κέντρα διασκέδασης) και επιβάλλονται πρόστιμα σε όσουν την παραβιάζουν (από 50 έως και 10.000 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των υποτροπών). Το δυσάρεστο και ταυτόχρονα απαράδεκτο είναι ότι, δυστυχώς, οι έλεγχοι είναι ελάχιστοι και ο νόμος δεν εφαρμόζεται - ειδικά στους χώρους εστίασης και διασκέδασης. Αντιλαμβανόμαστε το επιχείρημα των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στους χώρους αυτούς ότι η απαγόρευση του καπνίσματος θα μειώσει ή θα εξαφανίσει την ήδη μικρή - λόγω οικονομικής κρίσης - πελατεία τους, θα αντιπροτείνουμε ωστόσο την κατασκευή ειδικά διαμορφωμένων χώρων (λόγου χάριν αιθρίων) έξω από το κατάστημα για τους καπνιστές. Επειδή, δε, συχνά ακούμε από μία μερίδα καπνιστών να μιλούν για τα δικά τους δικαιώματα, χρησιμοποιώντας επιπρόσθετα το επιχείρημα ότι οι μη καπνιστές κινδυνεύουν εξίσου από τα τρόφιμα που καταναλώνουν ακόμη και από τον μολυσμένο αέρα που αναπνέουν, θα ανταπαντήσουμε πολύ απλά ότι ουδείς εξ ημών, καπνιστής ή μη, δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγξει σε μεγάλο βαθμό ότι αναπνέει, τρώει ή πίνει, μπορεί όμως να αποφύγει - αν το επιθυμεί - έναν ακόμη κίνδυνο για την υγεία: τόσο τη δική του όσο και τη δημόσια.

Απεικόνιση πνευμόνων: αριστερά ενός ανθρώπου που ΔΕΝ καπνίζει, δεξιά ατόμου που καπνίζει συστηματικά
 
Προτείνουμε, λοιπόν: 

  • Στην Πολιτεία: την αυστηρότατη και συστηματική εφαρμογή του νόμου περί απαγόρευσης του καπνίσματος, με τακτικούς ελέγχους και επιβολή κυρώσεων, όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, χωρίς να δημιουργείται στους πολίτες η εντύπωση ότι εξυπηρετούνται συμφέροντα καπνοβιομηχανιών και επιχειρηματιών,
  • Στους αρμόδιους φορείς: περισσότερη ενημέρωση, ειδικά προς τους νέους, για τις καταστροφικές συνέπειες του καπνίσματος,
  • Σε όσους θέλουν να κόψουν το κάπνισμα: είτε να επισκεφτούν τα ιατρεία διακοπής καπνίσματος που υπάρχουν σε πολλά δημόσια νοσοκομεία, είτε να επιλέξουν όποια εναλλακτική λύση θα τους βοηθήσει να πετύχουν τον στόχο τους (σπρέι, τσίχλες και αυτοκόλλητα νικοτίνης, βελονισμό, φαρμακευτική αγωγή - δεν είμαστε σίγουροι για τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, διότι δεν έχει αποσαφηνιστεί κατά πόσο είναι περισσότερο ή λιγότερο βλαβερά από το ίδιο το κάπνισμα) και τέλος
  • Σε όσους θέλουν να συνεχίσουν το κάπνισμα: να πειθαρχήσουν στο νόμο, διότι ο σεβασμός προς τον μη καπνιστή, η παιδεία και ο πολιτισμός του καθενός από εμάς στο συγκεκριμένο θέμα θα έπρεπε να είναι στάση ζωής... 
Θεσσαλονίκη, 03-06-2015
Η ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΙΚΩΝ* 

Ένα πείραμα που καταδεικνύει με τον πιο γλαφυρό τρόπο την εικόνα ενός υγιούς πνεύμονα και ενός πνεύμονα που εισέπνευσε μόλις τον καπνό 60 τσιγάρων...  
Ας υποθέσει, λοιπόν, κανείς πως θα είναι ο πνεύμονας ενός χρόνιου καπνιστή...


*[Το ανωτέρω δεν αποτελεί αυθεντική εισαγγελική διάταξη δικαστικού προσώπου με τις έννομες συνέπειες που ορίζει ο νόμος. Η δομή εισαγγελικής διάταξης και η ιδιότητα του εισηγούντος προσώπου υιοθετούνται για τους σκοπούς του εν λόγω ιστολογίου.]

Νομικά: ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΓΕΝΕΤΗΣΙΑΣ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ (ΜονΚοινΘΕΣ 6/2015)

Αριθμός 6/2015
ΑΠΟΦΑΣΗ*
ΤΟΥ ΜΟΝΟΜΕΛΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΙΚΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Δημόσια Συνεδρίαση της 28-05-2015

[Συνεχής ενημέρωση για τα θέματα της επικαιρότητας μέσα από τη δικαστική οπτική του Ανωτάτου Κοινωνικού Δικαστηρίου με ένα like στη σελίδα του Κοινωνιοδικείου στο FACEBOOK - Πάτησε ΕΔΩ] 

Γεώργιος Ηλιόπουλος
Σύνθεση: Γεώργιος Ηλιόπουλος | Πρόεδρος Κοινωνιοδικών*            

Κατηγορούμενος: 77χρονος ηλικιωμένος άνδρας από ένα χωριό του Ηρακλείου Κρήτης, ο οποίος, μετά από καταγγελία των γονέων μιας δεκατετράχρονης (14) μαθήτριας, συνελήφθη επ' αυτοφώρω με την ανήλικη στην οικία του με την κατηγορία της θωπείας.

Πράξη: Προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας κατ' άρθρο 337 Ποινικού Κώδικα: "1. Όποιος με ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις που αφορούν ασελγείς πράξεις, προσβάλλει βάναυσα την αξιοπρέπεια άλλου στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός (1) έτους ή χρηματική ποινή. 2. Με φυλάκιση τριών (3) μηνών μέχρι δύο (2) ετών τιμωρείται η πράξη της προηγούμενης παραγράφου, αν ο παθών είναι νεότερος από δώδεκα (12) ετών. 3. Ενήλικος, ο οποίος μέσω διαδικτύου ή άλλου μέσου επικοινωνίας, αποκτά επαφή με πρόσωπο που δε συμπλήρωσε τα δεκαπέντε (15) έτη και, με χειρονομίες ή προτάσεις ασελγείς, προσβάλλει την αξιοπρέπεια του ανηλίκου στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο (2) ετών. Αν η πράξη τελείται κατά συνήθεια ή αν επακολούθησε συνάντηση, ο ενήλικος τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών. 4. Ενήλικος, ο οποίος μέσω διαδικτύου ή άλλου μέσου επικοινωνίας, αποκτά επαφή με πρόσωπο που εμφανίζεται ως ανήλικο κάτω των δεκαπέντε (15) ετών και, με χειρονομίες ή προτάσεις ασελγείς, προσβάλλει την αξιοπρέπειά του στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός (1) έτους. Αν η πράξη τελείται κατά συνήθεια ή αν επακολούθησε συνάντηση με το εμφανιζόμενο ως ανήλικο πρόσωπο, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) ετών. 5. Όποιος τελεί την πράξη της παραγράφου 1 του άρθρου 337 ΠΚ εκμεταλλευόμενος την εργασιακή θέση του παθόντος, ή τη θέση προσώπου που έχει ενταχθεί σε διαδικασία αναζήτησης θέσης εργασίας διώκεται κατ' έγκληση και τιμωρείται με φυλάκιση από έξι (6) μήνες μέχρι τρία (3) έτη και με χρηματική ποινή τουλάχιστον χιλίων (1.000) ευρώ". 

Το ΑΝΩΤΑΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
Κατά τη σημερινή δημόσια συζήτηση των υποθέσεων, κατά την εκφώνησή τους από το σχετικό πινάκιο στη σειρά τους, αφού αναπτύχθηκαν οι σχετικοί ισχυρισμοί από πλευράς όλων των διαδίκων, 

ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ 

και αποφάσισε να αποφανθεί επί ενός ιδιαίτερα ευαίσθητου ζητήματος, που τα τελευταία έτη αποκτά κολοσσιαίες διαστάσεις σε διάφορα μέρη του πλανήτη καθώς και στη χώρα μας. Πρόκειται για το φαινόμενο της άλλοτε διακριτικής και άλλοτε απροκάλυπτης προσέγγισης ανηλίκων (και ενίοτε ενήλικων) προσώπων, είτε σε πραγματικό χώρο και χρόνο είτε μέσω διαδικτύου, με την ταυτόχρονη τέλεση εις βάρος τους προτάσεων ή χειρονομιών, που αφορούν σε τέλεση ασελγών πράξεων.  

Ο σκοπός της παρούσης είναι πληροφοριακός - ενημερωτικός, προκειμένου να γίνει περισσότερο αντιληπτή και κατανοητή η έννοια της ασελγούς πρότασης και ασελγούς χειρονομίας, καθώς και η διάκρισή τους από μία συγγενή έννοια στο χώρο του Ποινικού Δικαίου, αυτή της ασελγούς πράξης. Πρόκειται, όπως θα αναπτυχθεί και στη συνέχεια, για δύο διακριτά μεγέθη, παρά το γεγονός οτι κατά καιρούς δημιουργείται σύγχυση και ταύτιση των ανωτέρω εννοιών. 


Πραγματικά Περιστατικά:
* "Σε φυλάκιση ενός έτους με τριετή αναστολή καταδίκασε το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηρακλείου Κρήτης τον ηλικιωμένο σάτυρο, που συνελήφθη σε χωριό του Ηρακλείου, μετά την καταγγελία των γονέων μιας 14χρονης μαθήτριας ότι θώπευε την κόρη τους. 

Ο 77χρονος παραδέχθηκε ότι το κορίτσι πήγε στο σπίτι του αναζητώντας τον πατέρα του, αλλά ισχυρίστηκε ότι δε μπορούσε να ανακαλέσει στη μνήμη του τι συνέβη μεταξύ τους λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει. Ο δικηγόρος του παρουσίασε έκθεση ψυχιάτρου από την οποία προκύπτει ότι ο ηλικιωμένος αντιμετωπίζει ψυχολογικά και νευρολογικά προβλήματα για τα οποία του χορηγείται φαρμακευτική αγωγή και ζήτησε τη διενέργεια ψυχιατρικής πραγματογνωμοσύνης. Ωστόσο, το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημά του.

Τελικά, ο 77χρονος έπεσε στα "μαλακά", αφού καταδικάστηκε για την κατηγορία της προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας, αλλά αφέθηκε ελεύθερος. Οι γονείς της ανήλικης μαθήτριας είχαν καλέσει στο σπίτι του αστυνομικούς, οι οποίοι τον συνέλαβαν επ’ αυτοφώρω μαζί με την 14χρονη".* 
* [Πηγή: "Πρώτο Θέμα" ] 


ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΗΣΙΑΣ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ - Άρθρο 337 Ποινικού Κώδικα
** Πρόκειται για έγκλημα, το οποίο δύναται να τελεστεί με περισσότερους του ενός τρόπους: πιο συγκεκριμένα είτε με την τέλεση ασελγών χειρονομιών είτε με τη διατύπωση προτάσεων που αφορούν ασελγείς πράξεις (υπαλλακτικώς μικτό έγκλημα). 

Η διάταξη του άρθρου 337 εισήχθη με το άρθρο 10 παράγραφος 1 του Νόμου 1419/1984, το οποίο και τέθηκε για να "έχει εφαρμογήν μόνον επί περιπτώσεων που δε στοιχειοθετείται κανένα από τα λοιπά εγκλήματα κατά των ηθών". Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι με την εν λόγω νομική διάταξη τιμωρούνται οι ήσσονος βαρύτητας/σημασίας σεξουαλικές πράξεις, οι οποίες δεν περιλαμβάνουν χρησιμοποίηση των γεννητικών οργάνων είτε του δράστη είτε του θύματος [ΑΠ 1427/1988]. Η ίδια η αιτιολογική έκθεση του Νόμου 1419/1984 μνημόνευει ακριβώς τα ανωτέρω: "Με τη διάταξη του άρθρου 337 καλύπτονται ποινικά διάφορες μορφές προσβολών με χειρονομίες ή προτάσεις, που επειδή δε στοιχειοθετούν κανένα από τα γνωστά εγκλήματα κατά των ηθών, καλύπτονταν από τη νομολογία με υπερβολική επέκταση της έννοιας της έργω εξύβρισης". 

Με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του Νόμου 3727/2008 προστέθηκαν στη διάταξη οι παράγραφοι 3 και 4, προκειμένου, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση: "(...) να επεκτείνουν την προστασία των ανηλίκων από σύγχρονες μορφές προσβολών της γενετήσιας αξιοπρέπειας που μπορούν να εκδηλωθούν με τη χρήση τεχνολογιών πληροφορικής, χωρίς απαραίτητα να υπάρξει συνεύρεση ή σωματική επαφή".

Προστατευόμενο έννομο αγαθό, όσον αφορά το βασικό έγκλημα της παραγράφου 1 και 2, είναι η γενετήσια ελευθερία και αξιοπρέπεια, που είναι συγχρόνως το προστατευόμενο έννομο αγαθό όλων των διατάξεων που θεσπίστηκαν και αφορούν στα εγκλήματα εναντίον της γενετήσιας ελευθερίας. Η διαφορά της διάταξης αυτής με τις υπόλοιπες του αυτού κεφαλαίου του Ποινικού Κώδικα έγκειται στον τρόπο προσβολής: εδώ η προσβολή επέρχεται με ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις ΚΑΙ ΟΧΙ με ασελγείς πράξεις, που αποτελούν την πεμπτουσία της αξιόποινης ασελγούς συμπεριφοράς. Αναφορικά με την παράγραφο 3 και 4 του άρθρου, προστατευόμενο έννομο αγαθό είναι η γενετήσια ελευθερία και αξιοπρέπεια των ανηλίκων έναντι σύγχρονων μορφών προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας. Στην παράγραφο 5, αντικείμενο προστασίας είναι η προστασία της γενετήσιας ελευθερίας και αξιοπρέπειας, που μπορεί να προσβληθούν στο χώρο εργασίας του παθόντος ή στο πλαίσιο αναζήτησης εργασίας από τον παθόντα από άτομα εκμεταλλευόμενα τη θέση αυτή
Αυτό που οφείλει εδώ να προσεχθεί από τον καθένα είναι ότι αγαθό είναι η ελεύθερη γενετήσια αυτοδιάθεση του κάθε ατόμου και όχι - όπως ίσχυε κατά το προισχύσαν νομοθετικό καθεστώς - το κοινό αίσθημα περί της αιδούς και των ηθών (Υπάρχουν και σήμερα αποφάσεις του Αρείου Πάγου που μιλούν περί προσβολής αισθήματος αιδούς και ηθών!). 

Πράξη του εγκλήματος είναι η βάναυση προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας άλλου με ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις: πράξεις, δηλαδή, που δε φτάνουν μέχρι το σημείο τέλεσης ασελγούς πράξης, όπου θα γινόταν λόγος για αποπλάνηση ή βιασμό. Η διάταξη αυτή, όπως χαρακτηριστικά έχει νομολογηθεί, λειτουργεί ως "συλλέκτης των ελαφρύτερων γενετήσιων επαφών" και καλύπτονται με αυτήν ποινικά διάφορες μορφές προσβολών με χειρονομίες ή προτάσεις, που επειδή δε στοιχειοθετούσαν κανένα από τα γνωστά εγκλήματα κατά των ηθών, καλύπτονταν πριν από τη νομοθετική μεταρρύθμιση του 1984 με υπερβολική επέκταση της έννοιας της έργω εξύβρισης [ΠλημμΑθ 5116/1998]. 

Αυτό που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι με την εν λόγω διάταξη αποτυπώνεται με ξεκάθαρο πλεόν τρόπο και σαφήνεια η νομοθετική βούληση για τη διάκριση του σκληρού πυρήνα των προσβολών της γενετήσιας ελευθερίας (βιασμός, αποπλάνηση παιδιών) από τις ελαφρότερες γενετήσιες προσβολές: οι τελευταίες υπάγονται στο άρθρο 337 του Ποινικού Κώδικα [ΠλημμΘεσ 374/2005, ΠλημμΘεσ 980/1992). Η ασελγής πράξη προϋποθέτει σοβαρότατη προσβολή, κάτι που δεν απαιτείται στις ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις: η διάκριση σε βαριές σεξουαλικές προσβολές και σε άλλες ελαφρότερου βαθμού ήταν γνωστή και υπό το προηγούμενο του Νόμου 1419/1984 νομοθετικό καθεστώς. Έτσι θεωρείται "ασελγής κάθε γενετήσια πράξη, η οποία προσβάλλει κατά τρόπο βάναυσο, ήτοι κατά τρόπο που υποδηλοί ιδιαίτερη απαξία και σοβαρότητα, τη γενετήσια ελευθερία και αξιοπρέπεια του ανθρώπου. Ως τέτοιες προσβολές πρέπει να θεωρούνται οπωσδήποτε η συνουσία και οι απομιμήσεις της, δηλαδή οι πράξεις οι οποίες, κατά τον τρόπο που τελούνται, ενέχουν ανάλογη βαρύτητα με αυτήν και προϋποθέτουν οπωσδήποτε επαφή των γεννητικών οργάνων τουλάχιστον του ενός προσώπου με το γυμνό σώμα του άλλου. Η ασελγής χειρονομία ή πρόταση προϋποθέτει ελαφρότερη προσβολή: Ο χαρακτηρισμός ασελγείς χειρονομίες προσήκει σε άλλες περιπτώσεις ασελγούς συμπεριφοράς, που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως μικρότερης ηθικής απαξίας και κοινωνικής αποδοκιμασίας." [Μωραϊτης Χ. "Η έννοια της ασελγούς πράξης και η διάκρισή της από την ασελγή χειρονομία και την ακόλαστη πράξη, ΠοινΔικ 1998, σελίδα 913]. Η νομολογία κρίνει: εάν έχουμε επαφή των γεννητικών οργάνων με το σώμα του παθόντος, η πράξη χαρακτηρίζεται ως ασελγής - εάν δεν υπάρχει τέτοιου είδους επαφή, πρόκειται για ασελγή χειρονομία [ΑΠ 1629/2005, ΑΠ 1781/2002]. Ενδεικτικά, αναφέρεται η ΑΠ 1998/2006, η οποία και ορίζει: "σε αντίθεση με τις ασελγείς πράξεις, οι ασελγείς χειρονομίες είναι ελαφρύτερες ερωτικές πράξεις, που δε φθάνουν στο σημείο της ασελγούς πράξεως, αλλά πάντως τελούνται με σωματική επαφή (ψαύσεις, θωπείες στο στήθος ή τους μηρούς της παθούσας)"

Νομολογιακά παραδείγματα / περιπτώσεις:  
  • Κρίθηκε ότι δεν υπάγονται στην έννοια των ασελγών χειρονομιών, αλλά των ασελγών πράξεων, η προστριβή των γεννητικών οργάνων κατηγορουμένου και ανήλικης παθούσας
  • Με την ΑΠ 1764/2008 κρίθηκε ως ασελγής χειρονομία η εισαγωγή του δακτύλου του δράστη στον πρωκτό του παθόντα. 
  • Σύμφωνα με την ΑΠ 1629/2005 κατατάσσεται στην έννοια των ελαφρότερων ασελγών χειρονομιών ο ασπασμός από 62χρονο στα δύο μάγουλα ανήλικης.
  • Βάσει της ΑΠ 912/2004 κρίθηκε ως ορθή και αιτιολογημένη η καταδίκη κατηγορούμενου - οικογενειακού φίλου ανήλικης για προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειάς της, γιατί παρέσυρε αυτήν σε αποθήκη, με πρόσχημα την επιδιόρθωση του ποδηλάτου της, όπου τελικά τη φίλησε στο στόμα, προσπάθησε να θωπεύσει το στήθος της και στη συνέχεια ξεκουμπώνοντας το παντελόνι του, της έδειξε τα γεννητικά του όργανα
  • Η ΑΠ 1781/2002 κρίνει ως ασελγή χειρονομία το ερωτικό χάϊδεμα ανήλικης ψηλά στο μηρό, σε περιοχή δηλαδή πολύ κοντά στα γεννητικά της όργανα, συνυπολογίζοντας δε ότι το γεγονός έγινε σε δημοτική οδό, που όμως δεν είχε κίνηση, στις 23.00 το βράδυ, καθώς και ότι η ανήλικη τον απέφυγε και έτρεξε γρήγορα σε σημείο που ήταν η μητέρα της. 
  • Χαρακτηριστική, τέλος, είναι και η ΑΠ 397/1997, η οποία κρίνει ως ασελγή χειρονομία και όχι ως ασελγή πράξη την απλή θωπεία του στήθους έξω από τη μπλούζα με ταυτόχρονο εναγκαλισμό ή ασπασμό της παθούσας στο στόμα.
Σχολιάζοντας την τελευταία απόφαση, εύστοχη υπήρξε η παρέμβαση του Λάμπρου Μαργαρίτη, ο οποίος θεωρεί ως ασφαλή την οριοθέτηση μεταξύ ασελγών πράξεων και χειρονομιών, η οποία έγκειται στο ότι οι μεν πρώτες είναι η συνουσία και οι απομιμήσεις της (παρά φύση συνουσία - πεολειχία - αιδοιολειχεία - ετεροαυνανισμός) και οι μεν δεύτερες είναι ελαφρότερες αναφορικά με τη συνουσία και τις απομιμήσεις της (ψαύσεις, θωπείες, ασπασμοί). Υπενθυμίζει, δε, και την τοποθέτηση του Μανωλεδάκη από την οποία ορθώς προκύπτει ότι για να πρόκειται για τέλεση ασελγούς πράξης δεν είναι απαραίτητο να έχουμε επαφή των γεννητικών οργάνων του δράστη και του θύματος, αλλά σε κάθε περίπτωση επαφή των γεννητικών οργάνων του ενός (δράστη ή θύματος) με κάποιο σημείο του σώματος του άλλου.
Η νομολογία ωστόσο, κόντρα στα ανωτέρω που υποστηρίζονται από τη θεωρία, εντάσσει στην έννοια των ασελγών πράξεων και τον απλό αυνανισμό άντρα ή γυναίκας, την εισαγωγή δακτύλων στο αιδοίο ή τον πρωκτό, καθώς και τις ψαύσεις ερωτογενών περιοχών του σώματος, όπως είναι τα στήθη και τα γεννητικά όργανα, αδιαφόρως αν συνοδεύονται από ασπασμούς ή εναγκαλισμούς: έχουν εκφραστεί δικαιολογημένες αμφιβολίες ως προς την ορθότητα αυτών των υπαγωγών. 


Όσον αφορά στην έννοια των προτάσεων αυτές μπορούν να γίνουν ρητά ή με χειρονομίες και πρέπει να αφορούν τέλεση ασελγών πράξεων: σε κάθε περίπτωση δεν προϋποθέτουν σωματική επαφή [ΑΠ 1998/2006].  
Δράστης του βασικού εγκλήματος (παράγραφοι 1 και 2) μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε - πρόκειται για κοινό έγκλημα - ενώ προβλέπονται ρητά και τα μέσα τέλεσης της αξιόποινης πράξης: ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις που αφορούν ασελγείς πράξεις.  

Για να θεωρηθεί ολοκληρωμένο το έγκλημα πρέπει να έχει υπάρξει βάναυση προσβολή της αξιοπρέπειας του άλλου στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του και τα μέσα που συντελέστηκε αυτή να είναι τα οριζόμενα ανωτέρω, ήτοι ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις που αφορούν ασελγείς πράξεις. Υποκειμενικώς απαιτείται δόλος (έστω και ενδεχόμενος) [ήτοι γνώση + θέληση ή αποδοχή των στοιχείων που συγκροτούν την πράξη].** 

** [Πολλές από τις ανωτέρω θεωρητικές νομικές προσεγγίσεις προκύπτουν από σύνολο έργων πνευματικής ιδιοκτησίας διακεκριμένων νομικών επιστημόνων που συγκεντρώθηκαν και "κωδικοποιήθηκαν" σε ενιαίο τόμο υπό τίτλο "Ποινικός Κώδικας: Ερμηνεία Κατ' Άρθρο" γενικής επιμέλειας Αριστοτέλη Χαραλαμπάκη (Καθηγητή ΔΠΘ) και  συνεργατών, Εκδόσεων Νομικής Βιβλιοθήκης, 2014] 

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΙΚΑΖΕΙ με αφορμή το πραγματικό περιστατικό που έκρινε το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηρακλείου διαγιγνώσκοντας την ενοχή του 77χρονου, με στόχο την πληροφόρηση του ευρύτερου κοινού με τρόπο σαφή και ορισμένο αναφορικά με το αδίκημα της προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας και συγκεκριμένα τη διάκριση μεταξύ ασελγούς πράξης από τη μία πλευρά και ασελγών χειρονομιών και προτάσεων από την άλλη.  

ΣΥΝΤΑΣΣΕΤΑΙ με την απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου και με την άποψη της θεωρίας που αναπτύχθηκαν στο σκεπτικό της παρούσης, ήτοι ότι ασελγείς πράξεις είναι μόνο όσες συγκροτούν μια ιδιαίτερα σοβαρή σεξουαλική προσβολή της γενετήσιας ελευθερίας και αξιοπρέπειας του θύματος, ήτοι η συνουσία και οι απομιμήσεις της (παρά φύση συνουσία - πεολειχία - αιδοιολειχεία - ετεροαυνανισμός) ενώ ασελγείς χειρονομίες είναι ελαφρότερες ενέργειες αναφορικά με τη συνουσία και τις απομιμήσεις της (ψαύσεις, θωπείες, ασπασμοί). Για να μιλήσει, λοιπόν, κανείς για τέλεση ασελγούς πράξης δεν είναι απαραίτητο μεν να έχουμε επαφή των γεννητικών οργάνων του δράστη και του θύματος, αλλά σε κάθε περίπτωση απαιτείται επαφή των γεννητικών οργάνων του ενός (δράστη ή θύματος) με κάποιο σημείο του σώματος του άλλου. 
Άρα ορθώς η απλή θωπεία υπήχθη στην έννοια της ασελγούς χειρονομίας από το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηρακλείου, ο δε χαρακτηρισμός ότι ο συγκεκριμένος κατηγορούμενος "έπεσε στα μαλακά" - όπως αποτυπώνεται στον ηλεκτρονικό τύπο - αξιολογούμε ότι δεν είναι σωστός, καθώς όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 337 Ποινικού Κώδικα, η πράξη τιμωρείται με ποινή φυλάκισης μέχρι ενός (1) έτους ή χρηματική ποινή: ήτοι η βαρύτερη ποινή που δύναται να επιβληθεί είναι φυλάκιση ενός (1) έτους - το μέγιστο επέβαλε τελικώς και το εν λόγω Δικαστήριο. 

ΕΠΙΚΡΙΝΕΙ έντονα την ανωτέρω συμπεριφορά του 77χρονου και κάθε προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας ανηλίκου (ή ενηλίκου) με ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις. 

ΠΑΡΟΤΡΥΝΕΙ κάθε γονέα να είναι πραγματικά προσεκτικός στον ιδιαίτερο ρόλο που έχει, εποπτεύοντας επαρκώς τα τέκνα του και τους ανθρώπους με τους οποίους αυτά συναναστρέφονται είτε σε πραγματικό τόπο και χρόνο είτε μέσα από τη χρήση μέσων τεχνολογίας. 

ΚΗΡΥΣΣΕΙ τον κατηγορούμενο, όμοια με το Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Ηρακλείου, ΕΝΟΧΟ για την πράξη της προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας ανηλίκου (άρθρο 337 ΠΚ). 

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίστηκε και δημοσιεύτηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του.

Θεσσαλονίκη, 28-05-2015
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΔΙΚΩΝ 


[*Το ανωτέρω δεν αποτελεί αυθεντική απόφαση δικαστικού οργάνου με τις έννομες συνέπειες που ορίζει ο νόμος. Η δομή δικαστικής απόφασης και η ιδιότητα του δικάζοντος προσώπου υιοθετούνται για τους σκοπούς του εν λόγω ιστολογίου.]